← همهٔ دستهها
⚙️ دستهبندی دیکشنری
سیستمعامل
مدیرِ هماهنگی بین برنامهها و سختافزار. هر اصطلاح با توضیح ساده، تعریف فنی و مثال آموزشی آمده است.
۷۴ واژهرایگان
انگلیسی، فارسی، نام کامل یا مترادف را بنویس
برای دیدن همهٔ ۱٬۰۰۰ واژه، جستوجو را خالی بگذار و از دستهبندیها استفاده کن.
اصطلاحهای این مسیر
یک واژه را باز کن و اول مفهوم سادهاش را ببین.
BIOSمقدماتیبایوسبرنامه کوچک شروع کار کامپیوتر است؛ قطعات را بررسی میکند و دنبال سیستمعامل میگردد.سیستمعاملBootمقدماتیراهاندازی سیستممراحلی که دستگاه از لحظه روشنشدن طی میکند تا سیستمعامل آماده استفاده شود.سیستمعاملBoot Orderمتوسطترتیب راهاندازیاولویت بررسی منابع برای پیدا کردن محیط قابل راهاندازی است.سیستمعاملBootloaderمتوسطبوتلودربرنامهای که Kernel یا سیستمعامل را برای شروع اجرا بارگذاری میکند.سیستمعاملCLIمقدماتیرابط خط فرمانمحیطی که با تایپ فرمانها با سیستم کار میکنی.سیستمعاملCold Bootمتوسطراهاندازی سردشروع کار سامانه از وضعیت خاموش است.سیستمعاملConcurrencyمتوسطهمروندیپیشرفت چند کار در بازههای زمانی همپوشان است.سیستمعاملContext Switchمتوسطتعویض زمینهٔ اجراذخیرهٔ وضعیت یک کار و بازیابی وضعیت کار دیگر برای جابهجایی اجرای پردازنده است.سیستمعاملCopy-on-Writeمتوسطکپی هنگام نوشتناشتراک داده تا زمانی است که یکی از استفادهکنندگان نیاز به تغییر داشته باشد.سیستمعاملCritical Sectionمتوسطبخش بحرانیناحیهای از کد است که به منبع مشترک حساس دسترسی دارد.سیستمعاملDaemonمتوسطدیمونفرآیند پسزمینه در سیستمهای Unix-like است که سرویس ارائه میکند.سیستمعاملDeadlockمتوسطبنبستحالتی است که کارها در انتظار منابع یکدیگر میمانند و پیش نمیروند.سیستمعاملDevice Driverمقدماتیدرایور دستگاهمترجم بین سیستمعامل و یک قطعه است؛ مثلاً به Windows میگوید با چاپگر چطور حرف بزند.سیستمعاملDisk Quotaمتوسطسهمیهٔ دیسکمحدودیت مصرف فضای ذخیرهسازی یا تعداد فایل برای کاربر یا گروه است.سیستمعاملDMAمتوسطدسترسی مستقیم به حافظهانتقال داده میان وسیله و حافظه با کاهش دخالت مستقیم پردازنده است.سیستمعاملEnvironment Variableمتوسطمتغیر محیطیمقدار نامداری که Processها برای تنظیم رفتار یا پیدا کردن مسیرها میخوانند.سیستمعاملexFATمقدماتیاِکسفَتسیستم فایلی مناسب حافظههای فلش و فایلهای بزرگ با سازگاری خوب است.سیستمعاملext4متوسطاِکستی۴سیستم فایل رایج در بسیاری از توزیعهای Linux است.سیستمعاملFAT32مقدماتیفت۳۲سیستم فایل قدیمی و بسیار سازگار، رایج در فلشها است.سیستمعاملFile Descriptorمتوسطتوصیفگر فایلشناسهای است که فرایند برای ارجاع به فایل یا جریان باز استفاده میکند.سیستمعاملFile Fragmentationمتوسطتکهتکه شدن فایلپراکنده شدن بخشهای فایل در مکانهای غیرپیوستهٔ رسانه است.سیستمعاملFile Systemمقدماتیسیستم فایلقانون و فهرستبندی انبار است؛ کمک میکند سیستم بداند هر فایل کجا ذخیره شده.سیستمعاملGPTمتوسطجیپیتیروش مدرن پارتیشنبندی دیسک با پشتیبانی بهتر از دیسکهای بزرگ است.سیستمعاملGUIمقدماتیرابط گرافیکیرابطی با پنجره، دکمه، منو و عناصر تصویری است.سیستمعاملHard Linkمتوسطپیوند سختنام دیگری برای همان شیء فایل در فایلسیستم است.سیستمعاملHeap Memoryمتوسطحافظهٔ هیپناحیهای برای تخصیص پویای حافظه با طول عمر انعطافپذیر است.سیستمعاملHibernationمتوسطخواب زمستانیذخیرهٔ وضعیت اجرای سیستم روی ذخیرهساز برای ادامهٔ بعدی است.سیستمعاملInodeمتوسطآینودساختاری در فایلسیستمهای یونیکسی برای فراداده و ارجاع به دادهٔ فایل است.سیستمعاملInterruptمتوسطوقفهسازوکاری برای جلب توجه پردازنده به رویداد و اجرای رسیدگیکننده است.سیستمعاملIPCمتوسطارتباط میان فرایندهاروشهای تبادل داده و هماهنگی بین فرایندهای جداست.سیستمعاملJournalingمتوسطثبت وقایع فایلسیستمثبت تغییرات برنامهریزیشده برای کمک به بازیابی سازگاری پس از اختلال است.سیستمعاملKernelمتوسطهسته سیستمعاملبخش اصلی سیستمعامل است که بین برنامهها و سختافزار واسطه میشود؛ نگهبان صف CPU و حافظه.سیستمعاملKernel Modeمتوسطحالت هستهسطح اجرای ممتاز برای هسته و بخشهای مورد اعتماد سیستم است.سیستمعاملMBRمتوسطامبیآرروش قدیمیتر پارتیشنبندی و Boot روی PC است.سیستمعاملMemory Leakمتوسطنشت حافظهنگهداری ناخواستهٔ حافظهای است که برنامه دیگر به آن نیاز ندارد.سیستمعاملMemory Mappingمتوسطنگاشت حافظهمرتبط کردن بخشی از فضای نشانی با فایل یا منبع حافظه است.سیستمعاملMemory Pageپیشرفتهصفحهٔ حافظهواحد ثابتطولی مدیریت حافظهٔ مجازی در بسیاری از سیستمعاملها است.سیستمعاملMicrokernelمتوسطریزهستهطراحیای است که هسته را کوچک نگه میدارد و خدمات بیشتری را بیرون آن اجرا میکند.سیستمعاملMonolithic Kernelمتوسطهستهٔ یکپارچهطراحیای است که خدمات اصلی زیادی را در فضای هسته اجرا میکند.سیستمعاملMountمتوسطمانت کردنوصل کردن یک File System به نقطهای از ساختار پوشهها است.سیستمعاملMount Pointمتوسطنقطهٔ اتصالمحلی در درخت مسیرهاست که فایلسیستم دیگری در آن در دسترس قرار میگیرد.سیستمعاملMultitaskingمتوسطچندوظیفگیمدیریت اجرای چند کار در یک سیستم در بازهٔ زمانی مشترک است.سیستمعاملMutexمتوسطقفل انحصاریابزاری برای جلوگیری از ورود همزمان چند اجرا به بخش حساس است.سیستمعاملNTFSمقدماتیانتیافاسسیستم فایل اصلی رایج در Windows است.سیستمعاملOperating Systemمقدماتیسیستمعاملمدیر ساختمان کامپیوتر است؛ برنامهها را راه میاندازد و نمیگذارد همه همزمان سر یک منبع دعوا کنند.سیستمعاملPage Faultمتوسطخطای صفحهرخدادی است که دسترسی حافظه به صفحهای نیاز دارد که نگاشت مناسب یا حضور لازم ندارد.سیستمعاملPagingمتوسطصفحهبندی حافظهتقسیم فضای حافظه به صفحههای ثابتاندازه برای مدیریت و نگاشت است.سیستمعاملParallelismمتوسطموازیسازیاجرای واقعی چند کار در یک زمان روی منابع محاسباتی متعدد است.سیستمعاملPartitionمقدماتیپارتیشنبخش منطقی جداشده از یک دیسک است.سیستمعاملPermissionمقدماتیمجوز دسترسیقانونی که تعیین میکند چه کسی چه کاری روی یک منبع انجام دهد.سیستمعاملPreemptionمتوسطپیشدستی زمانبندمتوقف کردن موقت کار جاری برای واگذاری منبع به کار دیگر است.سیستمعاملProcessمقدماتیفرایندیک برنامه وقتی اجرا میشود، با فضای حافظه و وضعیت خودش تبدیل به یک فرایند میشود.سیستمعاملRace Conditionمتوسطشرایط رقابتیوابستگی ناخواستهٔ نتیجه به ترتیب زمانی اجرای عملیات مشترک است.سیستمعاملRead-onlyمتوسطفقط خواندنیحالتی است که خواندن مجاز و تغییر داده محدود یا ممنوع است.سیستمعاملReal-Time OSمتوسطسیستمعامل بلادرنگسیستمعاملی است که برای پاسخگویی با محدودیت زمانی قابل پیشبینی طراحی شده است.سیستمعاملRecovery Partitionمتوسطپارتیشن بازیابیبخشی از دیسک برای نگهداری ابزارها یا دادهٔ بازیابی سیستم است.سیستمعاملSchedulerپیشرفتهزمانبندبخشی از سیستمعامل که تصمیم میگیرد کدام Thread یا Process چه زمانی CPU بگیرد.سیستمعاملSegmentation Faultمتوسطخطای دسترسی حافظهخطایی است که معمولاً در اثر دسترسی نامعتبر به حافظه رخ میدهد.سیستمعاملSemaphoreمتوسطسمافورابزار همگامسازی با شمارنده برای کنترل دسترسی به منابع است.سیستمعاملShared Memoryمتوسطحافظهٔ مشترکناحیهای از حافظه است که چند فرایند یا اجرا به آن دسترسی دارند.سیستمعاملShellمقدماتیشلمحیطی برای فرستادن فرمان به سیستمعامل است.سیستمعاملSleep Modeمتوسطحالت خوابحالت کاهش مصرف انرژی با حفظ امکان بازگشت سریع به کار است.سیستمعاملStack Memoryمتوسطحافظهٔ پشتهناحیهای برای نگهداری قابهای فراخوانی و دادههای وابسته به آنهاست.سیستمعاملStarvationمتوسطگرسنگی فرایندمحروم ماندن طولانی یک کار از منبع لازم به علت نحوهٔ تخصیص است.سیستمعاملSwapمتوسطفضای Swapبخشی از دیسک که سیستم میتواند برای صفحات حافظهٔ کماستفاده استفاده کند.سیستمعاملSymbolic Linkمتوسطپیوند نمادینفایلی ویژه است که مسیر مقصد دیگری را نگه میدارد.سیستمعاملSystem Callپیشرفتهفراخوانی سیستمیراه رسمی Process کاربر برای درخواست سرویس از Kernel است.سیستمعاملThrashingمتوسطکوبش حافظهوضعیتی است که سیستم بیشتر وقت خود را صرف جابهجایی صفحهها میکند.سیستمعاملThreadمتوسطرشته اجراییمسیر کاری سبکتری داخل یک فرایند است؛ چند رشته میتوانند کارهای برنامه را همزمان پیش ببرند.سیستمعاملTime Sliceمتوسطبرش زمانیبازهای است که زمانبند برای اجرای یک کار در نظر میگیرد.سیستمعاملUEFIمتوسطرابط میانافزار توسعهپذیر یکپارچهروش جدیدتر راهاندازی رایانه است که جای BIOS قدیمی را گرفته و امکانات بیشتری دارد.سیستمعاملUser Modeمتوسطحالت کاربرسطح اجرای محدود برای برنامههای عادی با دسترسی کنترلشده به منابع است.سیستمعاملVirtual Memoryمتوسطحافظهٔ مجازیسیستمی که به هر Process فضای آدرس منطقی مستقل میدهد.سیستمعاملWarm Bootمتوسطراهاندازی گرمشروع دوبارهٔ سامانه بدون چرخهٔ کامل قطع و وصل توان است.سیستمعامل
